zonnebloem
Vanaf nu kan iedereen lid worden van de ‘ARFAN our donkey’ fangroep in facebook >>>klik hier<<< . Iemand suggereerde het de ‘ArFANpage’ te noemen en dat is het natuurlijk ook. In het half jaar dat Arfan nu bij ons is hebben we zo veel van over hem geschreven, gefotografeerd en gefilmd dat een fangroep op zijn plek is. Ook is er immense belangstelling van anderen voor deze ‘laatste ezel’ van Cappadocië.
Wellicht dat we in de toekomst nog eens een vriendin voor hem aanschaffen. Maar dan zullen we ook wat fondsen voor hem moeten werven. Dit is uiteraard mogelijk via de stichting Babayan Cultuurhuis, zeker als Arfan door de kunstenaars in hun kunstprojecten betrokken gaat worden.
DE ARFAN FANGROEP

Wordt Arfan dik?

Wordt Arfan dik?

Advertenties

Arfan de ezel

15/10/2012

Al jaren hebben de buren een zwarte ezel van ongeveer 105 cm hoog, jong gekocht en intensief gebruikt voor werk op de velden (lees Ezelhoefjes en armoede.

Arfan het veulen, bij aankomst in het dorp 2006

Arfan het veulen, bij aankomst in het dorp 2006

Totdat ze opeens investeerden in een ‘patpat’ (naar het geluid van een klein gemotoriseerd tractortje). Daarmee was de ezel in een klap overbodig. Dit betekende dat hij werkeloos in een donkere grot diep onder het huis, kort aangelijnd aan een ketting, deur dicht, maanden stond te potverteren zonder ervoor te werken. Kortom, voor zover het bestaan van de ezel wat waard was, was het dat vanaf de patpat-introductie niet meer.

Daar ik liefde voor dieren voel omdat ik ze zie als wezens met recht op leven, met een neus, ogen, mond en hersenen net als wij, trok ik me dit wel aan. Het feit dat ik de ezel niet meer onder ons raam gestald zag, vrij na een dag sjouwen, leek een teken aan de wand. Ezels kunnen namelijk van eenzaamheid sterven. Dus ben ik (samen met een kennis uit een buurdorp) eens gaan kijken bij de buren en hun ezel.

Om een lang verhaal kort te maken: de ezel was te koop, en dus heb ik hem gekocht voor 250 TL = 110 € met financiële steun van deze kennis en wat onderhandelingsvoorbereidingen van een mededorpeling.
Ik weet niets van ezels en heb mijn leven even moeten heruitvinden, want een klein beest is het niet. Wat eet ie? Waar koop je het? Wat wil ie? Wat moet, wat mag en wat niet? Nu, na vier maanden begin ik iets van de rand van de strooien ezelhoed te snappen en we beginnen aan elkaar te wennen.

Arfan in zijn werkkleding

Arfan in zijn werkkleding

Arfan in Cappadocische klederdracht

Arfan in Cappadocische klederdracht

Zo wordt hij op de eerste plaats natuurlijk verwend, want dat is mijn behoefte. Hij is tenslotte een huisdier nu. Slechts een enkele keer wordt de ezel nog meegenomen door de buren, wanneer er moeilijke hoekjes van het veld bewerkt moeten worden, of als de patpat tekort schiet. Dan komt mijn huisdier doodmoe en schuchter terug, want de buren slaan op elke straathoek met de stok.

De ezel is een hengst. Dat geeft hem een handige hormoondrive voor het werk, en het scheelt je in krachtvoer (kost geld) en slaan (is vermoeiend). Helaas worden ze door die aanpak hooguit 15 in plaats van 30 jaar, maar ezels zijn goedkoop dus vervangbaar en er is nu ook de modernisering.
Het bleek al gauw dat Arfan, zoals hij gedoopt is, niet veel meer had aan zijn hormonen, dus hengstenkuren ontwikkelde naarmate hij meer begon te wennen aan zijn nieuwe leven. Dat het een lief dier is en vooral Leuk, is op zo’n moment ondergeschikt. Hengsten met kuren zijn strontvervelend, ze bijten, ze schoppen en ze ontsnappen als ze de kans zien, trappen dan groenteveldjes tot gort en gaan op zoek naar de Ladies. En als die ontmoeting plaatsvindt… is het konijn uit de hoed.

Arfan met de meisjes

Arfan met de meisjes

Dus om met hem te kunnen wandelen, te knuffelen, en werkelijk als huisdier om ons heen te kunnen hebben stond het ultieme op het programma voor in het najaar gepland, als er minder hitte en vliegen zijn: De Castratie.

Die hebben ‘we’ inmiddels achter de rug…

Ik dacht: “dat doen we effe,” denkend aan de katten. Nou nee. Het is een reuze ingreep. Zowel qua operatie als totale behandeling van het dier voor, tijdens en na de ingreep. Ik had me links en rechts al geïnformeerd, ook via internet. En meedenkende ezelliefhebbers van Stichting de Ezelshoeve die de wat moeilijke omstandigheden begrepen waar we inzaten hebben me zeer gedetailleerde informatie gegeven over de ingreep.
Ik begreep meteen dat er veel kon misgaan en checkte alle handelingen die de lokale veearts deed. Ik noem even een paar punten: tetanusprik, liggend opereren (minder bloed), algehele lichte anesthesie en dan nog lokaal flink bijverdoven, de klemmen die de ballen afklemmen en de leiders crushen mogen niet worden losgelaten, en omdat we op zand/aardegrond zitten moesten we extra zorgvuldig zijn met liggen (bacterierijke grond). Ezels zijn vluchtdieren en zeker met zo’n angstig dier als van ons (door het meppen) protesteerde zijn lichaam tegen de verdoving en het neerleggen.

de veearts castreert Arfan

de veearts castreert Arfan

En als een ezel er niet onder wil, dat gaat ie er niet onder, en dat gebeurde dus ook niet.
Hij werd in een strakke constructie van touw geknoopt om te voorkomen dat ie zou spartelen en/of aan de haal zou gaan tijdens de operatie. Omdat ik niet sterk genoeg was om zijn kop tegen de vloer te houden hebben we hulp ingeroepen van Kuş Mehmet, onze dorpskruidenier. Hij heeft twee uur met zijn knie op de ezelkop gezeten. En dat heeft e.e.a. aan onrust voorkomen. Ondertussen opereerde de veearts er lustig op los dankzij het roesje en de lokale verdoving en liep het halve dorp uit om het te zien.

Publiek tijdens de castratie

Publiek tijdens de castratie

Enfin, we zitten nu in de derde dag van zijn nieuwe leven ‘erna’. Paul en ik geven hem elke dag een antibioticumprik in zijn nek (links en rechts, om en om). Spoelen zijn poten af die bloederig zijn van het lekken, en vliegen en wespen aantrekken. Spuiten antiseptische spray op/in de wond die open moet blijven. En we dekken hem ’s avonds af met een dikke deken. En overdag als hij in de warme zon staat te soezen, beschermen we hem met een vliegennetje om zijn kop en een om zijn lege scrotum. We lopen twee keer per dag 10 minuten met hem. Hebben één keer een stevige bloeding gedempt met ijsklontjes op het geopereerde gebied en verwennen hem doorlopend met wortels, gerst, selderij, hooi, hmmmm.

Arfan direct na de operatie onder zijn dikke deken

Arfan direct na de operatie onder zijn dikke deken

En ondertussen hechten we ons meer en meer aan hem, in dat opzicht werkt een dusdanig verantwoordelijke ingreep wel bindend. Zijn streken lijken nu al minder, maar dat kan ook door de pijn komen. Over een paar maanden hebben zijn hormonen hem verlaten dan moet blijken of hij echt rustiger is. Dan kan hij volgend jaar: of lief bij ons blijven of eventueel naar een ranch gebracht worden en bij andere grazers staan, wat voor hem wel zo gezellig is.

Omdat de foto’s boekdelen spreken stop ik er nu mee, maar ik zal zeker nog wel eens over Arfan schrijven. Het is een van de laatste ezels van Cappadocië dus laten we hem koesteren!!

Link naar de Arfan facebook-fanpagina.

Link naar Stichting de Ezelshoeve

Arfan gezellig op de binnenplaats

Arfan gezellig op de binnenplaats

We waren hem al twee dagen kwijt…
En daar Keesje de kat er eigenlijk altijd is, om te eten en lekker op de bank te liggen, begonnen we ons gisterenavond aardig zorgen te maken.

Dus rond 9 uur een stukje naar het benedendorp gelopen en geroepen en geluisterd naar antwoord. En ja hoor, ter hoogte van het lege hotel van Sema in een wijkje waar geen mensen meer wonen klonk er poezegehuil. Vanuit haar onderste kamer leek het.
Paul is naar het plein gegaan en heeft Sabit usta (Tu: meester) gehaald die de sleutels heeft. Heel het hotel doorzocht: géén Keesje. In de onderste kamer vanaf het balkon hard geroepen… En daar hoorden we het gehuil weer.
Wat bleek, hij zat ergens aan de overkant van de vallei vast.
Wij ernaar toe en ons langzaam de vallei in laten zakken langs een steile helling, met zaklantaarns. En uiteindelijk vonden we hem in een gat 6 meter boven de grond: een duiventil in de valleiwand. En gelukkig scheen de volle maan, dus konden we hem goed zien zitten.


Een nachtelijk avontuur


Meteen een dikke lange zware tak gepakt en voor het gat gehouden, maar dat hielden we niet lang uit. En het was volkomen uitgesloten dat ie daar op korte termijn op zou stappen, we zagen alleen maar een mauwend en nerveus poezesnoetje daarboven. Maar goed, we wisten waar ie was, dus dat was al iets…
Teruggegaan naar huis om nog wat lange planken te halen en ‘lok’brokjes. En weer de vallei in om de planken aan elkaar te binden en op te tillen naar het gat, om Keesje een makkelijkere afstap te geven…

Inmiddels was het al 12 uur ’s nachts, dus de planken laten staan, brokjes eronder gezet en maar hopen dat we ergens gedurende de nacht het kattenluikje zouden horen klepperen, wat ‘Keesje Thuis’ zou betekenen. Maar nee, geen Kees, en natuurlijk niet slapen, want we dachten de hele tijd aan dat arme beessie in dat donkere holletje…

De volgende ochtend heb ik naar Mehmet Ali gebeld, die én van klimmen houdt én altijd erg goede ideeën heeft. Die kwam met een ladder en nog een plank en zijn zoon Ibrahim.


Het reddingsteam!

Het reddingsteam


Enfin, je snapt het: NIET Keesje naar beneden, maar Mehmet Ali naar boven. Eerst via een makkelijk weg linksom naar een grot. Maar die grotten bleken zich onderling niet te verbinden met de duiventil waar Kees zat. Dus toen via de moeilijke weg: rechtstreeks naar Kees, wiens grot zich helaas in een wat overhangende rots bevond.

Keesje bijna gered

Hebbes!



Nou de plaatjes laten het al zien, we hebben hem gered, hij KRIJJJJSTE op die plank, maar Paul pakte ‘m aan van Mehmet Ali en slingerde hem zo naar beneden waar Wolkje hem opwachtte die werkelijk oprecht blij was om hem te zien.

Keesje en Wolkje weer samen


Wolkje had overigens alle wandelingen van ons de avond ervoor, en van Paul met Mehmet Ali plus zoon geëscorteerd. Hij was er erg mee bezig en liep de hele tijd onderaan de duiventil te miauwen naar Kees. Die terugmauwde. Dat was erg aandoenlijk!

Nou, kijk maar naar de plaatjes. Het was een heel avontuur!! En Kees is weer thuis: alive and kicking. Alhoewel hij nog niet kan eten van de stress. Om eten begint ie nu pas te zeuren, tijdens het schrijven van dit blogje. Ik ga hem maar wat geven.
En voor ons is er het denkvoer over hoe hij erin gekomen is…

Het was een warme dag. En net als op alle andere dagen was Mediha ook vandaag met haar ezel naar de velden geweest. Na het werk werd de ezel naast ons huis geparkeerd om wat te grazen en uit te rusten. Omdat ik het een leuk dier vind, doe ik altijd de poortdeur open om hem te groeten en een glaasje water (meestal twee emmers) aan te bieden. Na het drinken probeerde de ezel de binnenplaats op te komen want ‘achter de bergen is het gras nou eenmaal groener’. Maar met een klap op zijn kont heb ik hem eruit gewerkt. Poortdeur snel dicht, want de smakelijke bloemen staan vol in bloei.

Even later kijk ik weer naar hem vanaf het terras en zie hem liggen. Zo op het pad, plat op zijn zij.
Zijn huid trilt om de vliegen weg te schrikken en hij ademt, dus ik besluit mijn camera te halen. Want het is een gek gezicht.
“Natuurlijk is ie net opgestaan als ik met de camera terugkom,” dacht ik nog. Maar nee, hij lag er nog. Toch vreemd, dus na een paar foto’s ben ik aan hem gaan trekken en duwen. Hij kwam even omhoog, maar viel weer om. Ik kreeg hem niet overeind.

Even later kwam Mediha naar beneden rennen. Ze trok hem met haar sterke lijf zo weer op de poten en bond hem wat lager, op een schaduwplek, weer vast. “Korktum,” (ik was bang) zei ze. Ze had de ezel vanaf haar balkon zien liggen op het pad. En het was inderdaad een ongewone houding. Van Mediha heb ik geen foto’s genomen. Dat is ‘günah’ (zondig).
Morgen gaan ze weer werken op de velden.

lig1_kl
lig6_kl
lig5
lig3_kl
ligkop_kl

Mediha en haar man en schoonmoeder, van hogerop in het straatje, hebben een ezeltje.
Een échte werkezel.
Het kleine en sterke dier zwoegt in de zomer met de familie en staat in de winter stil. Hij tilt zware lasten van en naar de diverse velden. Mest, water en plantjes gaan erheen op de ezelrug met Mediha erbovenop. De oogst komt wat later in het jaar wekelijks terug: tomaten, uien, druiven, grote pompoenen en helemaal aan het eind: hout.
In de winter heeft de ezel niets te doen en staat maanden achtereen alleen in een donkere grot te wachten op… wat?… tja…

Ondertussen groeien de hoefjes door, want het dier wordt niet ‘uitgelaten’, ze slijten dus niet. Zo bang als men zelf is om ziek te worden en daarom drie koude sneeuwmaanden binnenblijft bij de hete kachel, zo behandelt men ook het vee.
Ik weet beter: een beetje frisse lucht kan geen kwaad en zeker de spieren, die gewend zijn om te werken, moeten dagelijks in beweging worden gebracht… Maar nee, een passieve winterperiode is het lot van mens en dier hier in de regio. Waarschijnlijk gaat het al eeuwen zo.

Als de ezel in het voorjaar stram tevoorschijn komt uit zijn ‘oubliëtte’ (denkend aan het prozadebuut van Simon Vestdijk, is dat mijn gevoel over het ezelbestaan), staat ie op ver doorgegroeide sloffen en doorgezakte enkels te wennen aan het licht en zijn relatieve vrijheid.

Twee keer in het voorjaar komt de hoefsmid uit een ander dorp met een kar vol uitrusting om al die doorgegroeide ezelhoefjes te kappen en met ijzertjes te beslaan. Vroeger was dat eens per week omdat iedereen een ezel had, nu veel minder omdat de meesten tractors en auto’s hebben. Alleen de allerarmsten hebben nog een ezel.
En daarin heb je de onderlaag die zelfs het kappen niet zonder moeite kunnen betalen en de hoefsmid soms verstek moeten laten gaan… Ondertussen werkt het ezeltje door.

Laatst was Mediha haar ezel hoog aan het opladen en ik zag de doorgegroeide hoeven. Dat ging me te ver en ik ben op haar afgestapt. Ze zei, dat ze er zelf niet op zou gaan zitten. Wat moet ze anders… het was duidelijk een patstelling. Ik heb haar wat geld gegeven en gelukkig was de ezel een week later beslagen.

Nu stalt ze haar ezel blij naast ons huis: “Leuk voor je gasten om naar te kijken” was haar opmerking, en gelijk heeft ze. Ezels zijn lieve dieren, zeker die van haar. Ik heb meteen een dankbare portretserie van hem gemaakt: >hier volledig te zien<

Mediha's ezel op het oude dorpsplein

Mediha's ezel op het oude dorpsplein


Mediha's ezeltje

Mediha's ezeltje


Pas gekapte hoefjes

Pas gekapte hoefjes

Op de Anatolische Hoogvlakte wordt je omringd door beesten. Van gewone: vrije vogels en insecten, tot meer specifieke, zoals ezels, geiten en schapen met een escorte van grote herdershonden (Kangals). Ook zijn er kettinghonden en zwerfkatten. En hele gewone dieren: onze huiskatten, die we voor de lol hebben.
Een dierenarts is er vooral voor de grote dieren die voor de boeren het inkomen verzorgen, door melk, vlees, arbeid of handel. En daar is de praktijk op ingericht. Een kat die een medicijn moet hebben en gewogen wordt, gaat in een plastic zak aan de vleeshaak met een tegengewicht eraan.

Laatst was Keesje, de jongste kat goed ziek. Een bacteriële infectie. Hij kotste zich de maag uit het lijf en na twee dagen zijn we met hem naar de ‘vee’arts gegaan. Hij kreeg vier injecties: antibioticum, een infuus, een antibraakmiddel en vitamines. Dit hebben we drie dagen gedaan en daarna zijn we op de pillen overgestapt en het vloeibaar dwangvoeren thuis.
En hij heeft nu, na acht dagen, nog geen appetijt vanwege de antibioticum, vandaar dat we hem nog met de spuit te eten geven. Maar de dierenarts heeft het goed gedaan! Keesje is bijna beter, maar erg mager.

Als we bij de dierenarts in Ürgüp zijn geweest betalen we netjes de rekening direkt na het consult. Drie keer een injectiesessie en een zak vol pillen kostte ons 25 € (en een dankbare fles rakı, omdat ie Keesje gered heeft…).
De boeren betalen niet meteen, maar veelal een half jaar later. Ze hebben geen geld, alles gaat op de pof. Pas als er geslacht, geoogst en gehandeld kan worden, wordt er betaald. Het bleke meisje wat we bij de dierenarts tegenkomen wordt nauwelijks betaald voor het bijhouden van de administratie van alle niet-betalende klanten van de dierenarts verdeeld over de hele regio. Het meisje doet dit met veel plezier, want ze houdt van dieren. We realiseren ons dat we met onze zieke ‘luxe’ gezelschapsdieren de dierenarts in dit seizoen zonder oogst, het broodnodige inkomen geven.
Vijf jaar geleden hoefde je niet met een hond of katje aan te komen: ze werden als noodzakelijk kwaad beschouwd en vervangbaar, want er wordt niet gecastreerd en gesteriliseerd. Nu vormt de hond of kat een regelmatig inkomen voor de dierenarts. Buitenlanders en de rijkere Turk hebben steeds meer plezierbeestjes in huis: de nieuwste trend. Er wordt inmiddels duur dieetvoer verkocht en fancy kattenvervoermanden. Ik zag zelfs kattensnoep staan en speciale hondenkluifjes.

Wat een verschil met Nederland met z’n overladen dierenspeciaalzaken en grote hoeveelheden goedverdienende humane dierenartsen, die de honden, katten en cavialeventjes goed weten te rekken.
En wij zijn blij met deze kleine praktijkverschuiving van de onze.

Keesje gezond

Keesje gezond

Keesje ziek in de 'hotdog' (voetenzak)

Keesje ziek in de 'hotdog' (voetenzak)