zonnebloem
Vanaf nu kan iedereen lid worden van de ‘ARFAN our donkey’ fangroep in facebook >>>klik hier<<< . Iemand suggereerde het de ‘ArFANpage’ te noemen en dat is het natuurlijk ook. In het half jaar dat Arfan nu bij ons is hebben we zo veel van over hem geschreven, gefotografeerd en gefilmd dat een fangroep op zijn plek is. Ook is er immense belangstelling van anderen voor deze ‘laatste ezel’ van Cappadocië.
Wellicht dat we in de toekomst nog eens een vriendin voor hem aanschaffen. Maar dan zullen we ook wat fondsen voor hem moeten werven. Dit is uiteraard mogelijk via de stichting Babayan Cultuurhuis, zeker als Arfan door de kunstenaars in hun kunstprojecten betrokken gaat worden.
DE ARFAN FANGROEP

Wordt Arfan dik?

Wordt Arfan dik?

Advertenties

Kerst is geweest en kalmpjes voorbij gegaan. Niets gevierd en weinig gedaan. Een keer extra getoost samen en wat lekkers voor onszelf en de beestjes klaargemaakt. Op kerstnacht ontzettend gelachen met Arfan die dol is op walnoten en aanviel op elke gekraakte noot in mijn hand. We zaten een stukje voorbij ons huis in zijn stalletje met een kelim als deur en een glas wijn erbij.

Arfan is dol op walnoten

Arfan is dol op walnoten


De architect, onze buurman moet ons lachen gehoord hebben en zich hebben afgevraagd wat we uitspookten. Turkse mannen zitten nou eenmaal niet ’s nachts uren bij ezels in stalletjes een nootje te kraken. Enfin, de volgende dag vertrok hij naar Ankara, de vriesnachten lieten zijn elektriciteitsmeter te snel draaien, zei hij, hij stookt geen kolen zoals wij. Er zijn vanaf nu gedurende de winter geen buren meer in ons benedendorp!

Elke jaar begin april starten we het CultuurHuis Babayan op, om vervolgens non-stop door te gaan tot eind november en soms half december. Non-stop betekent gasten en kunstenaars hosten, informeren en verantwoordelijk voor ze zijn. Tot dit jaar aten we elke avond Paul’s diners met de gasten mee, dat was naast eten ook werk dus vermoeiend. Dat hebben we dit jaar afgeschaft we eten nu privé. P kookt minder en mensen moeten van te voren opgeven als ze bij ons willen dineren en dat kan vier avonden in de week. Omdat er een restaurant is in het dorp is men niet meer afhankelijk van onze diners. Een keer per week houden we de kunstenaarsmaaltijd. Dat vinden we belangrijk voor ontmoeting, uitwisseling, projectpresentatie en het tonen van documentaires.
We zijn elke dag beschikbaar, en van half 8 ’s ochtends tot 6 uur ’s avonds in touw (en als P kookt langer…). Op zondag zijn we vrij en gaan soms op pad, maar we blijven altijd bereikbaar. We struinen dan de nabije omgeving af en gaan ook naar andere plekken zoals Gökçetoprak (Grieks en Hettitisch), Topada Ağılı (Hettitisch), de Çat vallei (duiventillen) de yayla’s (zomerweiden) van Erçiyes Dağı, onze vulkaan (ga naar fotoalbum) en de kust van Silifke (Romeins).

Frottage op de Hettitische TOPADA steen

Frottage op de Hettitische TOPADA steen


Ik ging jaarlijks ook af en toe kort naar Nederland voor mijn moeder, P bleef in Turkije. De dagen zonder gasten, tussendoor in het seizoen, zijn zeldzaam. Ik heb het dus over negen maanden non-stop present zijn…

Om niemand om je heen te hebben die opkijkt en ‘iets’ wil vragen als je toevallig langsloopt in je eigen huis, is een luxe. Als je haar niet goed zit, of je bril scheef, je blouse vies is, als je zelf ongewassen bent of iets raars doet… geeft niets. We schuifelen en scharrelen onbevangen rond. Privé, eindelijk! Dan zou je denken: alle tijd om dit, dat, zus, zo te doen. Nee hoor, de tijd vliegt om, dingen blijven liggen, en er ligt ook nog een lange To Do lijst naast mijn computer. Vandaag weer niets afgestreept, want de waterman die erop staat was onbereikbaar (druk van de waterinstallatie te laag). En naast uitslapen heb ik verder alleen in de warme (!) decemberzon gezeten en gekeken naar Arfan die ook in het zonnetje aan zijn lange lijn rondlummelt en links en rechts verse grasjes graast.

Ontbijt in de eind december zon

Ontbijt in de eind december zon


Gisteren een fantastische wandeling gemaakt naar de Üzengi vallei richting Mustafapaşa. Wandelen is goed voor de moreel, merk ik. Waar je over piekert, wordt vervangen door Genieten. En door verbazing over het warme decemberweer, de prachtige uitzichten en het besef onbeperkt kunnen wandelen door zoveel bijzonders, gewoon vanuit je huis.
We struinen door maffe valleien en de ezel loopt gezellig mee, plast door water waar wij overheen springen en trekt mij omhoog waar het te steil wordt. Sinds we de ezel hebben ben ik minder moe na lange wandelingen.
In de Üzengi vallei achter ons huis

In de Üzengi vallei achter ons huis


Ik voel me niet heel moe maar wel vol. En dat volle vat wordt langzaam leger in deze rustperiode. Ik kan nog niet naar het atelier om te werken. Dit staat niet op de To Do lijst omdat het sowieso altijd door mijn hoofd speelt (kunstkop). Door het urgente vertrek naar Nederland een maand geleden vanwege mijn moeders overlijden, is het atelier in de opslagstand: vol planten en potten, en de atelierspullen staan in een hoek gedrukt met lappen eroverheen. We wisten tenslotte niet of het zou gaan vriezen in de tussentijd en buurvrouw Mediha komt er om de katten eten te geven.
Dat moet ik dus wel eerst doen: het atelier gangbaar maken. Hmmm, dat is een To Do… (zet ‘m nu op het lijstje). Er is namelijk nog steeds ons plan om te exposeren in het Kunst & CultuurCentrum van Nevşehir. P en ik hebben de toezegging, maar het werk is nog niet af. Gedurende het art-residencyseizoen komen we al helemaal niet toe aan eigen kunstwerken.

‘Niets doen’ is dus een relatieve toestand, maar de tussenmomentjes waarin het een feit is, zijn van grote waarde.

.

Arfan de ezel

15/10/2012

Al jaren hebben de buren een zwarte ezel van ongeveer 105 cm hoog, jong gekocht en intensief gebruikt voor werk op de velden (lees Ezelhoefjes en armoede.

Arfan het veulen, bij aankomst in het dorp 2006

Arfan het veulen, bij aankomst in het dorp 2006

Totdat ze opeens investeerden in een ‘patpat’ (naar het geluid van een klein gemotoriseerd tractortje). Daarmee was de ezel in een klap overbodig. Dit betekende dat hij werkeloos in een donkere grot diep onder het huis, kort aangelijnd aan een ketting, deur dicht, maanden stond te potverteren zonder ervoor te werken. Kortom, voor zover het bestaan van de ezel wat waard was, was het dat vanaf de patpat-introductie niet meer.

Daar ik liefde voor dieren voel omdat ik ze zie als wezens met recht op leven, met een neus, ogen, mond en hersenen net als wij, trok ik me dit wel aan. Het feit dat ik de ezel niet meer onder ons raam gestald zag, vrij na een dag sjouwen, leek een teken aan de wand. Ezels kunnen namelijk van eenzaamheid sterven. Dus ben ik (samen met een kennis uit een buurdorp) eens gaan kijken bij de buren en hun ezel.

Om een lang verhaal kort te maken: de ezel was te koop, en dus heb ik hem gekocht voor 250 TL = 110 € met financiële steun van deze kennis en wat onderhandelingsvoorbereidingen van een mededorpeling.
Ik weet niets van ezels en heb mijn leven even moeten heruitvinden, want een klein beest is het niet. Wat eet ie? Waar koop je het? Wat wil ie? Wat moet, wat mag en wat niet? Nu, na vier maanden begin ik iets van de rand van de strooien ezelhoed te snappen en we beginnen aan elkaar te wennen.

Arfan in zijn werkkleding

Arfan in zijn werkkleding

Arfan in Cappadocische klederdracht

Arfan in Cappadocische klederdracht

Zo wordt hij op de eerste plaats natuurlijk verwend, want dat is mijn behoefte. Hij is tenslotte een huisdier nu. Slechts een enkele keer wordt de ezel nog meegenomen door de buren, wanneer er moeilijke hoekjes van het veld bewerkt moeten worden, of als de patpat tekort schiet. Dan komt mijn huisdier doodmoe en schuchter terug, want de buren slaan op elke straathoek met de stok.

De ezel is een hengst. Dat geeft hem een handige hormoondrive voor het werk, en het scheelt je in krachtvoer (kost geld) en slaan (is vermoeiend). Helaas worden ze door die aanpak hooguit 15 in plaats van 30 jaar, maar ezels zijn goedkoop dus vervangbaar en er is nu ook de modernisering.
Het bleek al gauw dat Arfan, zoals hij gedoopt is, niet veel meer had aan zijn hormonen, dus hengstenkuren ontwikkelde naarmate hij meer begon te wennen aan zijn nieuwe leven. Dat het een lief dier is en vooral Leuk, is op zo’n moment ondergeschikt. Hengsten met kuren zijn strontvervelend, ze bijten, ze schoppen en ze ontsnappen als ze de kans zien, trappen dan groenteveldjes tot gort en gaan op zoek naar de Ladies. En als die ontmoeting plaatsvindt… is het konijn uit de hoed.

Arfan met de meisjes

Arfan met de meisjes

Dus om met hem te kunnen wandelen, te knuffelen, en werkelijk als huisdier om ons heen te kunnen hebben stond het ultieme op het programma voor in het najaar gepland, als er minder hitte en vliegen zijn: De Castratie.

Die hebben ‘we’ inmiddels achter de rug…

Ik dacht: “dat doen we effe,” denkend aan de katten. Nou nee. Het is een reuze ingreep. Zowel qua operatie als totale behandeling van het dier voor, tijdens en na de ingreep. Ik had me links en rechts al geïnformeerd, ook via internet. En meedenkende ezelliefhebbers van Stichting de Ezelshoeve die de wat moeilijke omstandigheden begrepen waar we inzaten hebben me zeer gedetailleerde informatie gegeven over de ingreep.
Ik begreep meteen dat er veel kon misgaan en checkte alle handelingen die de lokale veearts deed. Ik noem even een paar punten: tetanusprik, liggend opereren (minder bloed), algehele lichte anesthesie en dan nog lokaal flink bijverdoven, de klemmen die de ballen afklemmen en de leiders crushen mogen niet worden losgelaten, en omdat we op zand/aardegrond zitten moesten we extra zorgvuldig zijn met liggen (bacterierijke grond). Ezels zijn vluchtdieren en zeker met zo’n angstig dier als van ons (door het meppen) protesteerde zijn lichaam tegen de verdoving en het neerleggen.

de veearts castreert Arfan

de veearts castreert Arfan

En als een ezel er niet onder wil, dat gaat ie er niet onder, en dat gebeurde dus ook niet.
Hij werd in een strakke constructie van touw geknoopt om te voorkomen dat ie zou spartelen en/of aan de haal zou gaan tijdens de operatie. Omdat ik niet sterk genoeg was om zijn kop tegen de vloer te houden hebben we hulp ingeroepen van Kuş Mehmet, onze dorpskruidenier. Hij heeft twee uur met zijn knie op de ezelkop gezeten. En dat heeft e.e.a. aan onrust voorkomen. Ondertussen opereerde de veearts er lustig op los dankzij het roesje en de lokale verdoving en liep het halve dorp uit om het te zien.

Publiek tijdens de castratie

Publiek tijdens de castratie

Enfin, we zitten nu in de derde dag van zijn nieuwe leven ‘erna’. Paul en ik geven hem elke dag een antibioticumprik in zijn nek (links en rechts, om en om). Spoelen zijn poten af die bloederig zijn van het lekken, en vliegen en wespen aantrekken. Spuiten antiseptische spray op/in de wond die open moet blijven. En we dekken hem ’s avonds af met een dikke deken. En overdag als hij in de warme zon staat te soezen, beschermen we hem met een vliegennetje om zijn kop en een om zijn lege scrotum. We lopen twee keer per dag 10 minuten met hem. Hebben één keer een stevige bloeding gedempt met ijsklontjes op het geopereerde gebied en verwennen hem doorlopend met wortels, gerst, selderij, hooi, hmmmm.

Arfan direct na de operatie onder zijn dikke deken

Arfan direct na de operatie onder zijn dikke deken

En ondertussen hechten we ons meer en meer aan hem, in dat opzicht werkt een dusdanig verantwoordelijke ingreep wel bindend. Zijn streken lijken nu al minder, maar dat kan ook door de pijn komen. Over een paar maanden hebben zijn hormonen hem verlaten dan moet blijken of hij echt rustiger is. Dan kan hij volgend jaar: of lief bij ons blijven of eventueel naar een ranch gebracht worden en bij andere grazers staan, wat voor hem wel zo gezellig is.

Omdat de foto’s boekdelen spreken stop ik er nu mee, maar ik zal zeker nog wel eens over Arfan schrijven. Het is een van de laatste ezels van Cappadocië dus laten we hem koesteren!!

Link naar de Arfan facebook-fanpagina.

Link naar Stichting de Ezelshoeve

Arfan gezellig op de binnenplaats

Arfan gezellig op de binnenplaats

Het was een warme dag. En net als op alle andere dagen was Mediha ook vandaag met haar ezel naar de velden geweest. Na het werk werd de ezel naast ons huis geparkeerd om wat te grazen en uit te rusten. Omdat ik het een leuk dier vind, doe ik altijd de poortdeur open om hem te groeten en een glaasje water (meestal twee emmers) aan te bieden. Na het drinken probeerde de ezel de binnenplaats op te komen want ‘achter de bergen is het gras nou eenmaal groener’. Maar met een klap op zijn kont heb ik hem eruit gewerkt. Poortdeur snel dicht, want de smakelijke bloemen staan vol in bloei.

Even later kijk ik weer naar hem vanaf het terras en zie hem liggen. Zo op het pad, plat op zijn zij.
Zijn huid trilt om de vliegen weg te schrikken en hij ademt, dus ik besluit mijn camera te halen. Want het is een gek gezicht.
“Natuurlijk is ie net opgestaan als ik met de camera terugkom,” dacht ik nog. Maar nee, hij lag er nog. Toch vreemd, dus na een paar foto’s ben ik aan hem gaan trekken en duwen. Hij kwam even omhoog, maar viel weer om. Ik kreeg hem niet overeind.

Even later kwam Mediha naar beneden rennen. Ze trok hem met haar sterke lijf zo weer op de poten en bond hem wat lager, op een schaduwplek, weer vast. “Korktum,” (ik was bang) zei ze. Ze had de ezel vanaf haar balkon zien liggen op het pad. En het was inderdaad een ongewone houding. Van Mediha heb ik geen foto’s genomen. Dat is ‘günah’ (zondig).
Morgen gaan ze weer werken op de velden.

lig1_kl
lig6_kl
lig5
lig3_kl
ligkop_kl

Mediha en haar man en schoonmoeder, van hogerop in het straatje, hebben een ezeltje.
Een échte werkezel.
Het kleine en sterke dier zwoegt in de zomer met de familie en staat in de winter stil. Hij tilt zware lasten van en naar de diverse velden. Mest, water en plantjes gaan erheen op de ezelrug met Mediha erbovenop. De oogst komt wat later in het jaar wekelijks terug: tomaten, uien, druiven, grote pompoenen en helemaal aan het eind: hout.
In de winter heeft de ezel niets te doen en staat maanden achtereen alleen in een donkere grot te wachten op… wat?… tja…

Ondertussen groeien de hoefjes door, want het dier wordt niet ‘uitgelaten’, ze slijten dus niet. Zo bang als men zelf is om ziek te worden en daarom drie koude sneeuwmaanden binnenblijft bij de hete kachel, zo behandelt men ook het vee.
Ik weet beter: een beetje frisse lucht kan geen kwaad en zeker de spieren, die gewend zijn om te werken, moeten dagelijks in beweging worden gebracht… Maar nee, een passieve winterperiode is het lot van mens en dier hier in de regio. Waarschijnlijk gaat het al eeuwen zo.

Als de ezel in het voorjaar stram tevoorschijn komt uit zijn ‘oubliëtte’ (denkend aan het prozadebuut van Simon Vestdijk, is dat mijn gevoel over het ezelbestaan), staat ie op ver doorgegroeide sloffen en doorgezakte enkels te wennen aan het licht en zijn relatieve vrijheid.

Twee keer in het voorjaar komt de hoefsmid uit een ander dorp met een kar vol uitrusting om al die doorgegroeide ezelhoefjes te kappen en met ijzertjes te beslaan. Vroeger was dat eens per week omdat iedereen een ezel had, nu veel minder omdat de meesten tractors en auto’s hebben. Alleen de allerarmsten hebben nog een ezel.
En daarin heb je de onderlaag die zelfs het kappen niet zonder moeite kunnen betalen en de hoefsmid soms verstek moeten laten gaan… Ondertussen werkt het ezeltje door.

Laatst was Mediha haar ezel hoog aan het opladen en ik zag de doorgegroeide hoeven. Dat ging me te ver en ik ben op haar afgestapt. Ze zei, dat ze er zelf niet op zou gaan zitten. Wat moet ze anders… het was duidelijk een patstelling. Ik heb haar wat geld gegeven en gelukkig was de ezel een week later beslagen.

Nu stalt ze haar ezel blij naast ons huis: “Leuk voor je gasten om naar te kijken” was haar opmerking, en gelijk heeft ze. Ezels zijn lieve dieren, zeker die van haar. Ik heb meteen een dankbare portretserie van hem gemaakt: >hier volledig te zien<

Mediha's ezel op het oude dorpsplein

Mediha's ezel op het oude dorpsplein


Mediha's ezeltje

Mediha's ezeltje


Pas gekapte hoefjes

Pas gekapte hoefjes