Sommige zaken behoeven geen woorden.
Alhoewel de catalogus -’Memento Mori’- van Lisa MacLean, kunstenaar en fotograaf uit Canada, in het Engels is geschreven, is het een mooi toegankelijk verslag van een afgeronde kunstenaars residentie in maart 2009 in het Babayan CultuurHuis, Turkije.
Enjoy!!

Newroz Burning – installatie

‘Memento Mori’ – installatie
Kunstige puzzelstukken
03/04/2009
De ene kunstenaar ging en de andere kwam, met een overlapping van drie dagen.
Lisa MacLean is een maand geweest en Marina Carvalho uit Portugal blijft twee maanden. De beeldhouwer wisselt de fotograaf af.
Het opstarten van een art-residency is niet altijd een eenvoudige klus. Via het aanmeldformulier en de fotodocumentatie kennen we hun oeuvre en de techniek die ze gebruiken. Ook sturen ze een projectplan mee. Over de breedte genomen krijgen we kwalitatieve aanmeldingen en zelden wordt er iemand afgewezen op grond van het werk.
Een belangrijk aspect van het project is de haalbaarheid ervan binnen de context van onze residentie Babayan CultuurHuis. De zelfstandigheid en inventiviteit van de kunstenaar in deze rurale omgeving spelen een belangrijke rol, en hoe hij of zij zich tot het dorp en de Turkse cultuur verhoudt. En dat laatste is ook nog eens omkeerbaar…
‘Community-based art’ is daarmee een belangrijk uitgangspunt voor onze residentie, want elke kunstenaar verhoudt zich tot het dorp met het werk, tenzij iemand een maand lang binnen de dikke muren van ons gebouw blijft.
En daar zitten wij, als art residentie tussen met vertalen, uitleggen en soms bemiddelen.
Vooral de kunstenaars die naarbuiten tredende projecten hebben, meestal in situ kunst van beeldhouwers en installatiemakers, krijgen altijd met het dorp te maken. De mensen zijn nieuwsgierig, maar weten niets van moderne kunst omdat het niet tot hun dagelijkse ‘boeren’ ervaringswereld hoort. Wij leggen dan het een en ander uit.
Marina hakt in hout, het liefst in grote stammen en stronken van dode bomen, nog verankerd in de grond. Ze wekt die bomen weer tot leven door er abstracte vorm aan te geven en het aanbrengen van kleurrijke vlakken. Marina’s website.
Toen ze bij aankomst over haar balkon naar beneden de vallei inkeek, zag ze die enorme en uitnodigende stronk van een al 10 jaar dode populier, wachtend op haar hak- en schilderwerk. Inmiddels is ze aan de slag, omringd door kinderen en videonemende dorpelingen.
Net die dag had ik via de mail gehoord, dat er weer voortgang zat in het op handenstaande ecologische afvalwaterproject in ons dorp. Ibrahimpaşa heeft nog een open rioolsysteem: het afvalwater valt zo de valleien in en vindt zijn weg…
Dit artificiële rietland is een proefproject in Turkije geïnitieerd door het NIHAnkara (Nederlands Instituut voor Hoger Onderwijs in Ankara) in samenwerking met het Babayan CultuurHuis en gesponsord door Coca-Cola en UNDP. Het zou nu al in de uitvoeringsfase moeten zitten, maar papierwerk neemt tijd in Turkije.
De stronk van Marina staat toevallig aan de rand van het land wat aangekocht wordt voor het rietland, dus ze kreeg meteen toestemming om er te werken. Haar eerste hakgeluiden ervoeren wij als het startsein voor het ecologische afvalwaterproject.
En zo vallen de puzzelstukken in elkaar.

Marina Carvalho bij haar stronk, omringd door dorpskinderen

Marina Carvalho beeldhouwt een boom...

Lisa MacLean projecteert haar werk in een grot

Installatie van Lisa MacLean
De man zonder hersenpan.
23/03/2009
Gisteren bezocht ik Almut, een kleurrijke kunstenares met een huis en atelier in Uçhisar.
We hebben bedacht dat we gezamelijk ‘theaterdiners’ gaan organiseren deze zomer: een combinatie van eten, kunst en theater. Bijvoorbeeld een stuk met een prikkelende inhoud vereist pittig eten en scherpe kunst; en een stuk met een bloederige inhoud… enfin, het lijkt me duidelijk. En het liefst de locale bewoners erbij betrekken, want die kennen de gekste verhalen uit eerste of tweede hand.
Almut is regisseur, Paul kookt fantastisch en kunstenaars zijn we alle drie. We stelden ons de meest vreemde settings voor: gasten die in verlaten grotten aan een tafeltje hun heerlijke diner geserveerd krijgen, gelardeerd met toneelspel en een decor van sculpturen, geluid en geur, met een ‘toets’ van absurdisme…
Kortom een op-en-top kunstervaring in hartje Cappadocië!
Lisa MacLean, onze kunstenaar in residence was mee en maakte wat foto’s terwijl we aspecten van het concept de revue lieten passeren. En om in de stemming te raken en te begrijpen welke sfeer Almut wil oproepen tijdens deze theaterdiners, vertelde ze ter inspiratie wat haar recentelijk ter ore was gekomen.
Een Turkse kennis van Almut in Cappadocië was stevig aan de drank. Zijn vrouw protesteerde hier voortdurend tegen en uit ergernis pakte de man een oud pistool uit zijn verzameling. In de veronderstelling dat er geen kogels in zaten, zette hij het als morbide grap tegen zijn hoofd met de woorden: “Als je niet ophoudt met je gezeur, knal ik mn kop eraf.” En hij voegde daad bij woord, want er bleek toch nog een kogel in te zitten…
Het stoffelijk overschot is naar Kayseri gebracht waar het in de koelcel van het lijkenhuis wachtte op de hele familie om afscheid te nemen. Na vier dagen kwam er een broer van ver en legde in opperst verdriet en met tranen in de ogen zijn hoofd op de borst van de overledene. Tot zijn schrik hoorde hij het hart kloppen.
Hij schreeuwde om hulp en na wat onderzoek bleek de ‘man zonder hersenpan’ inderdaad nog te leven en werd met spoed naar het ziekenhuis overgebracht. Hier heeft hij op de intensive care nog vier dagen geleefd tot een echte dood werd geconstateerd.
Ik denk dat nu wel duidelijk is wat de aard is van de verhalen waar Almut vorm aan wil geven middels eten, kunst en spel.
U bent van harte uitgenodigd!

Almut en ik

Almut's theaterdiner impressie

Almut's theaterdiner impressie