De kerk die een gevangenis werd en daarna een ruine…

Een hele vreemde ervaring, het bezoek aan de historische christelijke kerk van Nevşehir. We werden getipt door Almut een vriendin van ons (zie vorig blog), die vertelde dat Cappadocië naast veel moois ook bizarre plekken bevat. Waaronder deze kerkgevangenisruine…

We zouden gaan wandelen gisteren, maar plotseling lag er weer sneeuw en dat was de aanleiding om op zoek te gaan naar deze kerk aan de oude weg van Nevşehir naar Niğde, vlak voor het dorpje Göre. We troffen een grauwe kerk aan met de bouwresten van een gevangenis met twee verdiepingen er onlosmakelijk in geconstrueerd.
In de gevangeniscellen waren, vooral op drie meter hoogte, de zeer kapotte resten van kleurrijke schilderingen van christelijke heiligen te zien, en op lichaamshoogte krasgraffiti en teksten weer afgedekt met verf. Tralies voor de ramen, dikke metalen deuren en een immens hoge muur eromheen. Binnenin de boogconstructie van de kerk bevonden zich de vierkante betonnen cellen met de nummers erboven. Het geheel drupte van het smeltwater en was nog ijskoud van de afgelopen winter en maakte daardoor de ellendige omstandigheden van de gevangenen weer voelbaar.

Mijn partner en medeblogschrijver Paul noemde de woordovereenkomst ‘kerk’ en ‘kerker’: mooi gevonden.
Ik voelde meer het menselijk lijden en vervat de kerk en de gevangenis daarmee in dat éne woord. Het lijden binnen het Christelijk geloof als verlossing en het lijden van de gevangenen in deze kerk. Maar de christelijke afbeeldingen zullen de gevangenen niet veel soelaas hebben geboden, daar het naar alle waarschijnlijkheid Islamieten waren. De – nu verwoeste – schoonheid van de kerk zal hen ook niet getroffen hebben. Kortom, de kerk was voor hen een streng gebouw met strakke betonmuren wat hen wreed binnenhield.
Wat me trof was die éne roze kolom in een van de cellen, en ook de kapper en kleermakersruimte buiten in een gebouwtje en er was een blauw voetbalgoal geschilderd op de torenhoge muur om de binnenplaats waartegen waarschijnlijk dagelijks een ‘luchthap’balletje werd getrapt. Een spoor van een moskee zag ik weer niet.

Twintig jaar geleden werden de gevangenen verhuisd en liet men alles achter. De dieven kwamen en stalen alles wat los en vast zat, van bedden tot dekens, kachels en kookspul, bedrading en ander metaal, maar de heiligen bleven zitten en keken afgebrokkeld toe op dit voortschrijdende afbraakproces. Er hangt nu zelfs een bordje buiten dat vermeld dat het jatten van de stenen en verder afbreken van de kerk verboden is…
De kerk werd uiteindelijk een startende ruine in het harde klimaat van de Anatolische Hoogvlakte, die alleen gered kan worden door grondige restauratie. Maar wie heeft voor dit duistere object belangstelling als er nog zoveel zoveel ander moois beschermd dient te worden in de honderden tufstenen valleien van Cappadocië.

In Istanbul zou men hier een jaarlijkse kunstmanifestatie van de grootste originaliteit onderbrengen, en Nevşehir is tenslotte de provinciehoofdstad.
Ik mag hopen voor de toeziende heiligen dat het ooit zover komt, want wat zou kunst een goede bestemming zijn voor zo’n gebouw.

De kerk gezien vanuit richting Göre

Achterkant kerk

Voorkant kerk

De oude ingang (met erboven een schildering) met draaibare kolom

Gevangenisgang in de kerk

Cel no. 6

Kapotte schildering van heiligen

Grafitti

De buitenmuur

 klik>> hier staan nog veel meer foto’s van deze tocht <<klik

De man zonder hersenpan.

Gisteren bezocht ik Almut, een kleurrijke kunstenares met een huis en atelier in Uçhisar.
We hebben bedacht dat we gezamelijk ‘theaterdiners’ gaan organiseren deze zomer: een combinatie van eten, kunst en theater. Bijvoorbeeld een stuk met een prikkelende inhoud vereist pittig eten en scherpe kunst; en een stuk met een bloederige inhoud… enfin, het lijkt me duidelijk. En het liefst de locale bewoners erbij betrekken, want die kennen de gekste verhalen uit eerste of tweede hand.

Almut is regisseur, Paul kookt fantastisch en kunstenaars zijn we alle drie. We stelden ons de meest vreemde settings voor: gasten die in verlaten grotten aan een tafeltje hun heerlijke diner geserveerd krijgen, gelardeerd met toneelspel en een decor van sculpturen, geluid en geur, met een ‘toets’ van absurdisme…
Kortom een op-en-top kunstervaring in hartje Cappadocië!

Lisa MacLean, onze kunstenaar in residence was mee en maakte wat foto’s terwijl we aspecten van het concept de revue lieten passeren. En om in de stemming te raken en te begrijpen welke sfeer Almut wil oproepen tijdens deze theaterdiners, vertelde ze ter inspiratie wat haar recentelijk ter ore was gekomen.

Een Turkse kennis van Almut in Cappadocië was stevig aan de drank. Zijn vrouw protesteerde hier voortdurend tegen en uit ergernis pakte de man een oud pistool uit zijn verzameling. In de veronderstelling dat er geen kogels in zaten, zette hij het als morbide grap tegen zijn hoofd met de woorden: “Als je niet ophoudt met je gezeur, knal ik mn kop eraf.” En hij voegde daad bij woord, want er bleek toch nog een kogel in te zitten…
Het stoffelijk overschot is naar Kayseri gebracht waar het in de koelcel van het lijkenhuis wachtte op de hele familie om afscheid te nemen. Na vier dagen kwam er een broer van ver en legde in opperst verdriet en met tranen in de ogen zijn hoofd op de borst van de overledene. Tot zijn schrik hoorde hij het hart kloppen.
Hij schreeuwde om hulp en na wat onderzoek bleek de ‘man zonder hersenpan’  inderdaad nog te leven en werd met spoed naar het ziekenhuis overgebracht. Hier heeft hij op de intensive care nog vier dagen geleefd tot een echte dood werd geconstateerd.

Ik denk dat nu wel duidelijk is wat de aard is van de verhalen waar Almut vorm aan wil geven middels eten, kunst en spel.

U bent van harte uitgenodigd!

Almut en ik

Almut's theaterdiner impressie

Almut's theaterdiner impressie

Facebook…

Ik zit op Facebook.
Daar klets ik met vrienden en kan er alle door hun openbaar gemaakte ongein lezen en ook zien, zoals fotoseries, video’s, on-line chat’s en alle vriendencontacten die ze vergaard hebben door de tijd heen. Je surft door hun levens en sommigen nemen Facebook/Internet in de vorm van een mini-computer mee op reis om er hun verslag op te zetten.

Soms chat ik met een van onze residency kunstenaars die toevallig net in een grot bij ons beneden in huis zit, om de afspraak van die dag te bevestigen (“Akkoord, we gaan naar de hamam over een uur”)…
Maar ook chat ik met eigenaren van art residencies elders (Finland bijvoorbeeld) over gezamelijke projecten, als ik ze op hetzelfde moment on-line op Facebook aantref.

"Deel je ervaringen op Facebook met nog meer vrienden. Gebruik onze handige toepassingen om mensen uit te nodigen en zo nieuwe contacten te leggen."

Andere mogelijkheden om online en gratis of goedkoop te communiceren blijven natuurlijk Skype: gratis telefonisch vergaderen met meerdere personen, en het aloude e-mailen.
Snailmail is voor postpakketten of sukkels die kunnen accepteren dat de brief niet of laat aankomt.

Op Facebook kun je je inschrijven in serieuze groepen en voor maffe evenementen en ik heb zelf ook al drie groepen opgericht. Een ervan is de groep “Babayan Culture House art residency” en deze heeft inmiddels honderd leden die makkelijk een nieuwsfeit of evenementuitnodiging kunnen worden toegezonden.

Je kunt ook spelletjes spelen en quizzen doen en net heb ik de “Where should you live?” quiz gedaan.
Mijn logische antwoord op de quiztitel is: “Waar ik nu woon natuurlijk.” Dat is een bewuste keuze, want waar wil ik liever wonen dan in het magnifieke tufstenen landschap vol beschilderde rotskerken van Cappadocië in een klein en gastvrij dorp met wat grotere steden op gepaste afstand en zelfs een bioscoop/theater in Ürgüp, maar ook prima supermarkten en gezellige restaurants in de meer toeristische stukken van de regio.
Ik heb de antwoorden naar eer en geweten ingevuld, met enige nieuwsgierigheid naar wat zij ervan zouden bakken en alle vertrouwen in de juiste uitkomst.

En dit is het resultaat:

“Willemijn Bouman took the “Where should you live?” quiz and the result is: Italy.
You belong in Italy. You love sunny destinations, but a nice beach isn’t the only thing you need. In Italy you can find culture everywhere and the food is delicious. You have the big vibrant cities, but also lovely little towns where the people are warm and hospitable. This country has everything you need, great weather, passionate people, beautiful surroundings and big vibrant cities filled with culture.
53 seconden geleden · Reageren · Vind ik leuk · Verwijderen · Take this Quiz · See other”

Verhuizen dan maar ?!

Weer of geen weer

Sneeuw zon sneeuw zon, het weer kan maar niet kiezen vandaag, en dat houdt lekker bezig. Wakker worden met sneeuw geeft een wat bedompte indruk als je gevoel al naar de lente staat, maar wordt weer opgehelderd als even later de zon schijnt en het om je heen gaat druppen dat het een lieve lust is.

De sneeuw verdwijnt ook weer als sneeuw voor de zon, want het is boven nul. En de matjes die we al buiten op de stoelen hadden gelegd moeten worden uitgeschud en opgehangen. Daarna buiten theedrinken in de warme zonnestralen, want de lucht is strakblauw. Even later geen sneeuw meer in het landschap te bekennen.

Echter…
Direkt daarop: wéér sneeuw. Onvoorstelbaar snel zijn er donkere wolken boven het huis samengetrokken en daar begint het weer. Volle vlokken vallen op de uitgehangen stoelzittinkjes. Ook dat houdt snel weer op en schijnt de volle warme zon weer.
Een opeenvolging van weerstypes die je lijken aangeboden door de BVN-wereld-tv weerman (“U weet het beter hoe het weer bij u is, want u woont er…”) om er vast aan te wennen: de zomer komt eraan maar juich vooral niet te vroeg.

Gisteren zei ik tegen Paul: “Ik verwacht de zwaluwen elk moment.” Geen idee of ze door sneeuwweer vliegen, maar als het zover is zal ik het laten weten.
Zo, nu eerst even genieten van een zonsondergang.

Uitzicht met sneeuw

Ons uitzicht met zon

Grotten

Wij wonen in een grottengebied. Iedereen die mijn website heeft bezocht weet dat mijn huis een grotwoning is: oude stallen en voorraadruimtes die we gerestaureerd hebben voor comfortabele bewoning.

Wijzelf wonen in boogkamers in een apart deel van het complex, maar al onze gasten krijgen altijd een grotkamer. Dit is zowel bijzonder als spannend, en zeker in de winter en het vroege voorjaar (als nu) heeft dit voordelen. Buiten is het koud, soms sneeuwt het en soms is er storm maar binnen in de grot merk je daar niets van. De grot is diep, droog en heeft een constante temperatuur. De wind giert buiten en niet om de grot. Dat betekent wel dat het ‘buitengevoel’ ver weg kan raken als je je lang in je grot hebt opgehouden.
Gisteren vroeg onze residencygast Lisa MacLean of ze mee mocht naar Ürgüp, een klein stadje verderop. Ze had lang binnen gezeten: gewerkt achter haar computer en ze moest er echt uit anders werd ze gek.
“Gek?!”, was mijn ongelovige antwoord. Veel reacties gehad op de grotten maar nooit gehoord dat ze mensen gek zouden kunnen maken. Wat ik wel weet is, dat je er enorm droomt, en je eigen gedachtes goed kunt volgen, want er komt geen geluid van buiten naar binnen, je zit onder de grond in een rotswand. En misschien is het dat wel wat Lisa bedoelde: je zit in de grot eigenlijk in je eigen hoofd, en je projecteert jouw beelden op de wanden. Je wordt niet afgeleid van je eigen gedachtengoed, je bént je gedachtengoed.

‘Plato’s Allegorie van de Grot’ is een mooi beeld van wat de mens kan overkomen in een totaal geisoleerde omgeving. Mensen die in Plato’s grot gevangen zaten en naar buiten werden gesleurd kregen een verbijsterend nieuwe wereld te zien. Is dat niet vergelijkbaar met wat onze gast ervaart, die (vrijwillig) in een grot vertoeft en meemaakt wat de Plato-gevangenen ervaarden: een wereld van projectie?
Het is maar wat je gewend bent: vrijheid of gevangenschap…

De Tandirkamer voor de restauratie

Tandirkamer na de restauratie

Terras voor de restauratie

Terras na de restauratie

Vrouwen Dag

Gisteren was het Internationale Vrouwendag: 8 maart 2009.
Totaal vergeten. Ik werd er vandaag aan herinnerd door mijn partner… een man. En die heeft vandaag een blog geschreven over Barbie, want die viert vandaag haar 50e verjaardag. Allemaal heugelijke feiten, want Barbie was mijn lievelingspop toen ik klein was (toen ik ‘vijftig jaar’ las moest ik wel even slikken, zeg ik er eerlijk bij).

Dus ik bedacht meteen wat ik gisteren deed op Internationale Vrouwendag, want het moest natuurlijk met terugwerkende kracht wel vrouw-waardig zijn. En gelukkig, een kamer vol samenhorige dames. Hanım en Filiz, mijn Turkse moeder en zus, net, tegelijktijd, geopereerd aan een hernia. Ze konden alweer koken, dus hebben we de maaltijd gedeeld, samen met Cansu, Filiz haar dochter en Lisa MacLean mijn artist-in-residence deze maand. Een prima avond met veel gekanker op mannen en vooral verhalen uit het verleden over de soms zeer slechte positie van de traditionele Turkse vrouw. Geen man in de buurt. En Lisa (beroepsfotograaf) maakte de foto’s.

mijn Turkse familie

In mijn dorp mogen de vrouwen niet over het plein wandelen van hun mannen, sluier of niet, ze zijn erg jaloers. Maar ze zitten er niet mee, de vrouwen, ze hebben hun eigen domein, waar ze de mannen weer niet kunnen gebruiken: het geldt dus ook andersom, kip of het ei.

In de keuken

Vandaag hebben Lisa en ik thee gedronken in het theehuis op het plein en verschrikkelijk gelachen om verhalen van de theehuiseigenaar en andere mannen.
Ik voel me toch wel wat bevoorrecht…

Beetje dik…

ik

Gisteren zijn we een stuk gaan wandelen.
Twee redenen: de lente komt eraan en daar wil ik volop van genieten en ik ben te dik. Het eerste is erg prettig het tweede is wat minder, want als ik me vooroverbuig om mijn wandelschoenen aan te doen is dat een benauwde zaak.
Ik ben niet zo’n wandeltype, maar als ik er eenmaal op uit ben, vermaak ik me enorm. Vooral in deze Cappadocische omgeving is er ‘never a dull moment’ voor mijn nieuwe camera. De macrolens en de prachtige minescuul kleine bloemetjes die nu de grond uit piepen, dwingen me om mijn buig-en-strek oefeningen te doen.
Tsja, en dan zit ik nu weer bewegingsarm achter de computer om de boel in te laden en al het moois te delen…

De abrikozenknoppen openen in de warme wind

De minaret van Babayan

Cappadocische woningen in tufsteen.

Even voorstellen…

Mijn partner Paul blogt ook.
En hij doet dat al een behoorlijke lange tijd. Veel van zijn belevenissen zijn ook die van ons samen en daarom geef ik de link naar zijn blog.
Dat scheelt mij een inhaalslag in het schrijven.
Verder zijn er nog Wolkje en Misty die altijd ruzie hebben, en Keesje heb ik gisteren al laten zien.

Wolkje: een soort van Noorse boskat

Misty

Paul sjouwt kolen (foto Willemijn)

Zuidenwind

De derde zuidenwind (‘Cemre’ in het Turks) waait nu over de Anatolische Hoogvlakte. De aankondiging van de lente.
Ik heb net gewandeld door de valleien rond mijn dorp Ibrahimpaşa (de oude naam is Babayan) en zag overal de plantjen en bloemetjes uit de grond komen. Hier en daar liggen nog hele kleine toefjes sneeuw, maar die zijn binnen een paar uur gesmolten.

Ibrahimpaşa in de lente

Keesje de kat holde met ons mee en legde het traject wel vijf keer af, omdat hij ook de hoge bomen niet oversloeg. Op de terugweg hing zijn tong uit zijn bek en was hij aan het hijgen: een gek gezicht.

Keesje Kruimel

En dan heb ik nog een houten huisje in Otterlo, en daar piepen de sneeuwklokjes ook uit de grond. De foto is van Yve, onze correspondent in Nederland.

In de tuin in Otterlo

De Start…

en zo zie ik eruit, zegt men...

Eens even uitzoeken hoe dit werkt.
Om daarna lekker verder te schrijven over dingesdangessen en andere zaken.

Groet Willemijn Bouman.